آموزش حضورى

موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) با هدف تبيين و به کارگيري معارف اسلامي در زمينه‌هاي مختلف علوم انساني و تربيت متخصصان آگاه در زمينه معارف اسلامي و علوم انساني که صلاحيت علمي لازم را براي مقابله با انديشه‌هاي انحرافي و التقاطي داشته باشند و بتوانند در حوزه‌هاي مختلف علوم انساني به پژوهش و تحقيق بپردازند ، با تأسيس بخش آموزش، شکل گرفت و با توصيه امام خميني(ره) با ادامه و توسعه فعاليت‌هاي بخش آموزش موسسه و تقبل هزينه‌ آن از سوي ايشان، اين برنامه‌ها در سطح وسيعتري ادامه‌يافت

پس از رحلت امام خميني(ره) با حمايت‌هاي مقام معظم رهبري و نظارت ايشان ، در سال 1374 موسسه آموزشي پژوهشي امام خميني(ره) در زميني به وسعت هفت هزار متر مربع با 25 هزار متر مربع زيربنا در هشت طبقه که بخش‌هاي مختلف آموزشي،‌پژوهشي، فرهنگي، تربيتي، اطلاع رساني،‌اداري و خدماتي را در خود جاي داده است در قم ، بلوار امين، بلوار جمهوري اسلامي تأسيس شد.

موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) از نهادهاي رسمي حوزه علميه قم است که رسميت آن 20 تير ماه 1374 از سوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي به وزارت فرهنگ و آموزش عالي وقت ابلاغ شد و هم اکنون در سطوح کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکترا در رشته‌هاي مختلف علوم اسلامي و انساني پذيراي دانش‌پژوهان است.

آن گونه که در اساسنامه مؤسسه آمده ، اهداف و وظايف اين نهاد حوزوي به اين شرح است:

1.به گارگيري معارف اسلامي در زمينه‌هاي مختلف علوم اسلامي.

2.آشنا ساختن طلاب و فضلاي جوان و مستعد با مباني اعتقادي و معارف اسلامي و علوم انساني.

3.تربيت متخصص با برخورداري از آگاهي ‌هاي کافي در زمينه‌هاي معارف اسلامي و علوم انساني که صلاحيت علمي لازم را براي مقابله با انديشه‌هاي انحرافي و التقاطي داشته باشند.

4.تربيت متخصص در رشته‌هاي مختلف علوم انساني که برمباني اعتقادي اسلام و علوم حوزوي نيز تسلط کافي داشته باشند.

5.پرورش محققين صاحب نظري که بتوانند در حوزه‌هاي مختلف علوم انساني به پژوهش و تحقيق بپردازند ودر هر زمينه ديدگاه‌هاي اسلام را تبيين کنند.

6.تربيت هيأت علمي مجرب و متعهد براي مراکز مختلف آموزشي حوزه و دانشگاه‌،‌ حوزوي بودن مؤسسه موجب شده تا برنامه‌هاي موسسه، قبل از تصويب شوراي عالي برنامه ريزي وزارت علوم،‌تحقيقات و فن‌آوري به تصويب شوراي عالي حوزه علميه برسد و دانش پژوهان موسسه ، طلابي باشند که حداقل دروس سطح يک حوزه را گذرانده باشند و درس‌هاي اصلي حوزه ، جزو برنامه و دوره تحصيلي دانش پژوهان بوده و موظف به ادامه تحصيل در حوزه باشند.

طبق اساسنامه،‌ رياست و مديريت موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) ا زسوي مقام معظم رهبري تعيين مي‌شود و در حال حاضر اين مهم از سوي ايشان به آيت الله محمد تقي مصباح يزدي واگذار شده است .اين موسسه شامل بخش‌هايي چون معاونت آموزش، معاونت پژوهش معاونت تربيتي و فرهنگي ،‌معاونت اطلاع رساني و امور بين الملل و مراکز وابسته است.

معاونت آموزش همچنين به منظور پاسخگويي به درخواست طلاب و روحانيون سراسر کشور، ‌براي استفاده از برنامه‌هاي آموزشي موسسه،‌ برنامه ريزي گسترده اي انجام داده تا طلاب ساکن شهرستان‌ها نيز بتوانند از برنامه‌هاي موسسه استفاده کنند. به همين منظور مرکز آموزش غير حضوري تأسيس شد و برنامه‌هاي آموزش از راه دور، با استفاه از نوار، ‌لوح فشرده ، کتاب و جلسات متناوب درس در پنج رشته فلسفه، علوم تربيتي، کلام، تاريخ علوم قرآني در نقاط مختلف برگزارشده است که در حال حاضر 819 دانش پژوه در سراسر کشور ضمن آنکه دروس حوزوي خودار مي‌گذرانند از برنامه‌‌هاي رسمي اين مرکز نيز بهره مي‌برند. موسسه همچنين در صدد است با راه اندازي دانشگاه مجازي از طريق اينترنت دوره‌هاي آموزشي خود را ارائه نمايد که اين امر در دست اقدام است.

اين موسسه با هدف تقويت حوزه هاي علميه به عنوان بخشي از حوزه تأسيس شده است و فعاليت‌هاي علمي آن اختصاص به طلاب و روحانيون دارد و بر اين اساس:

1-برنامه هاي آن قبل از تصويب شوراي عالي برنامه‌ريزي وزارت علوم تحقيقات و فناوري به تصويب شوراي عالي حوزه رسيده است.

2-ورودي‌هاي آن فقط طلابي هستند که حداقل سطح يک دروس حوزه را طي کرده باشند و جزء طلاب رسمي حوزه قلمداد مي‌شوند.

3-دروس اصلي حوزه (فقه و اصول )جزء‌برنامه و دروه تحصيلي دانش پژوهان مي‌باشند.

4-دانش پژوهان به لحاظ مقررات اداري کاملاً تابع مقررات حوزه علميه هستند و از مزاياي آن از قبيل معافيت تحصيلي، شهريه و ديگر خدمات حوزه بهره مند هستند.

5-در طول دروه، ‌متناسب با حجم فعاليت‌هاي درسي و در حد توان به وظايف روحانيت از جمله امر مقدس تبليغ مي‌پردازند.

با تلاش‌هاي فراوان و همکاري‌هاي لازم از سوي مسؤلين آموزش عالي کشور هم اکنون بيش از 1100 دانش پژوه در مقطع کارشناسي ، ‌کارشناسي ارشد و دکتري در دوازده رشته علوم انساني مشغول به تحصيل هستند و تاکنون در مقطع کارشناسي ارشد بيش از 450 پايان‌نامه تدوين و دفاع شده که برخي از آنها توسط موسسه به صورت مکتوب منتشر شده است.

همچنين 1040 نفر در مقاطع کارشناسي،‌ کارشناسي ارشد و دکتري فارغ التحصيل شده‌اند که مدرک آنها با تأييد وزارت علوم تحقيقات و فناوري صادر شده است.

تاکنون حدود 30 نفر از فارغ التحصيلان مقطع کارشناسي ارشد اين موسسه جهت ادامه تحصيل در مقطع دکتري در رشته‌هايي که امکان پيشرفت بيشتري در خارج از کشور داشته‌اند به کشورهاي انگليس، کانادا، آمريکا، اتريش و هلند اعزام شده‌اند. از اين تعداد جمعي فارغ‌التحصيل گرديده و به کشور بازگشته‌اند و جمعي ديگر در حال بازگشت هستند و تعدادي نيز مشغول به تحصيل مي‌باشند.

فعاليت‌هاي آموزش

برنامه ريزي موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) برمبناي آموزش معارف قرآن و فلسفه اسلامي در رشته‌هاي تخصصي است. برنامه درسي موسسه در هر سه مقطع کارشناسي ،‌کارشناسي ارشد و دکترا از سه بخش دروس اصلي حوزه (فقه و اصول )، دروس اصلي رشته‌هاي علوم انساني و دروس معارف قرآن و فلسفه تشکيل شده است.

در حال حاضر در مقطع کارشناسي مؤسسه در دوازده رشته علوم انساني به شرح ذيل،‌ به تربيت دانش پژوه مي‌پردازد:

در برنامه ريزي‌هاي بخش آموزش سعي شده است که ارتباط وسيع ميان حوزه و دانشگاه برقرار شود. استفاده از اساتيد حوزه و دانشگاه به تناسب دروس، ‌براي اعتلاي دانش و حضور بيش از هفتاد عضو هيأت علمي ،‌آموزشي و پژوهشي از حوزه و دانشگاه در کنار ساير اساتيد و مديران گروه‌هاي دوازده‌گانه رشته‌هاي مذکور،‌پشتوانه علمي مستحکمي را براي اين نهاد حوزوي به وجود آورده‌است.

بخش آموزش موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) از سال 1379 به منظور پاسخگويي به درخواست‌هاي متقاضيان يک دوره ويژه الهيات و معارف اسلامي ارائه کرده است.داوطلبان پس از شرکت در آزمون ورودي اين دوره و گذراندن دروس معارف اسلامي پس از فراغت از تحصيل،‌صرفاً‌ گواهي داخلي دريافت مي‌کنند. البته تلاش‌هايي از سوي موسسه در حال انجام است تا اين دروه با هماهنگي وزارت علوم،‌تحقيقات و فناوري و دانشگاه پيام نور به صورت رسمي اجرا شود.

آمار و اسناد موجود حکايت از موفقيت و تأثيرگذاري اين افراد در خارج از کشور دارد. بعنوان نمونه تاکنون تعدادي ازاعضاي اعزامي در حين تحصيل از طرف مراکز اسلامي و دانشگاهي کشور ها دعوت به همکاري شده‌اند و هم اکنون مسؤوليت اداره برخي مراکز اسلامي به عهده تعدادي از آنها گذاشته شده است. لازم به ذکر است که بخشي از اين اعزام‌ها به صورت تبادل دانشجو است.

به منظور تأمين کادر هيأت علمي و پژوهشي متخصص در رشته‌هاي مورد نياز علوم انساني، دوره‌هاي دکتري در داخل کشور نيز پيش بيني شده است. در اين زمينه فعاليت‌هاي گسترده‌اي صورت گرفته است و ضمن عقد قرارداد همکاري با موسسات آموزش عالي کشور و انجام تبادل دانشجو در مقطع دکتري رشته هاي زير نيز در اين مقطع در موسسه راه اندازي شده است:

1-‌ اقتصاد2- علوم قرآني 3- تاريخ 4- فلسفه 5- فلسفه دين 6- علوم سياسي 7- روانشناسي 8- مديريت 9- مدرسي معارف اسلامي(در سه گرايش اخلاق اسلامي، انقلاب اسلامي و مباني نظري اسلام) دانش پژوهان برخي از رشته‌هاي فوق تاکنون فارغ التحصيل شده‌اند ضمن آنکه برخي از رشته‌هاي فوق دومين دوره‌هاي آموزشي خود را شروع کرده‌اند.

با نظر مساعد و حمايت‌هاي مقام معظم رهبري و مسؤليت حضرت استاد آيت الله مصباح يزدي و همکاري نيروي مقاومت بسيج، دوره آموزش مباني انديشه اسلامي ويژه اساتيد و دانشجويان بسيجي سراسر کشور از تابستان 1375 شروع شده است . از ديگر فعاليت‌هاي غير رسمي اين بخش همکاري با سازمان بسيج دانشجويي براي برگزاري دوره آموزش مباني انديشه اسلامي (طرح ولايت) ويژه اساتيد ،‌دانشجويان و طلاب بسيجي سراسر کشور است که از تابستان سال 1375 شروع و تاکنون يازده دوره برگزار شده که نزديک به 4000 دانش آموخته از اين برنامه‌ها بهره‌مند شده‌اند.اين برنامه با عنوان طرح ولايت در دو دوره مقدماتي و تکميلي توسط سازمان بسيج دانشجويي و معاونت آموزشي موسسه برگزار‌مي‌شود.در اين دوره‌ها جوانان بسيجي با مباني انديشه‌هاي اسلامي آشنا شده و توانايي رويارويي با شبهات عقيدتي و سياسي روز را مي‌يابند. متون درسي مربوط به اين طرح توسط پژوهشگراني از گروه‌هاي تخصصي موسسه تدوين شده و هر سال با توجه به تجارب کسب شده و نظرات اساتيد و دانشجويان اصلاح مي‌شود. از آنجا که اين دوره‌ها در محيط‌هاي آموزشي و پژوهشي بسيار کارساز است و توان رفع شبهات فکري و عقيدتي را در سطح فراگير ارتقاء‌مي‌دهد مورد استقبال ديگر نهاد‌ها نيز واقع شده است. در اين خصوص در سال جاري (1385) علاوه بر دانشجويان بسيجي، 700 نفر از دبيران برگزيده آموزش و پرورش و 150 نفر از اعضاء‌هيأت علمي دانشگاه‌هاي علوم پزشکي سراسر کشور از اين برنامه‌ها بهره‌مند شده‌اند.